O Son Darbe: Sinema Tarihinin 11 Unutulmaz Kapanış Şarkısı

Bir film, tamamlanana kadar bir film değildir. Bu tüm sanat eserleri için geçerlidir aslında. Sadece bitip seyirciye sunulmalarından söz etmiyorum. Sanat eserleri bir sürece hükmederler. Sizin dikkatinizi başta alıp, finale kadar götürür ve son darbeyi orada vururlar. Bütün olmaları, sizin içinizde tümlenmeleri ancak o son darbeyle olur. Ve eğer filmlerden söz ediyorsak, bu son darbe bir şarkıyla yapılmalıdır.

Pek çok film bu konuda kendi özgün müziklerini tercih ederler ama bazen, bazı filmler bir anlam yüklemek için dışarıdan ithal ederler bu darbeyi. Biz bugün bunlara bakalım dedik. Tek kriterimiz, filmin tonuna uyması ve film için bestelenmiş, enstrümantel bir orkestra parçası olmaması. Onlara başka bir gün değiniriz. Hazır mıyız? Tamam mıyız? O hâlde buyurun, bizim boğazımızdaki o son yumruyu sokan şarkılara geçelim.

 

Donnie Darko – Mad World

https://www.youtube.com/watch?v=4N3N1MlvVc4

Donnie Darko, kült bir film. Çok izleyeni yok. Çok bileni de yok aslında. Sadece dokunduğu insanların yüksek seslerine bel bağlayarak geldi bugünlere. O insanlar ki konusu belirgin olmayan, hikayesi sembollerle bezenmiş, yer yer sürreal bir filmi tek bir sebeple kalplerinin bu kadar yakınına yerleştirdiler: Filmin sahip olduğu çok belli olan o kalbi, ruhu, duygusu. Şüphesiz ki o duygunun büyük bir bölümü de bu şarkıdan geliyordu. Tears for Fears’ın sıradan 80’ler hitini alıp bambaşka bir şeye çeviren Gary Jules’ün o finalin vuruculuğundaki payı büyüktü ki, zaten sağlam kapanış şarkılarının yapması gereken de buydu…

 

Full Metal Jacket – Paint It Black

Kubrick filmlerini başlatmasını da, sürdürmesini de, sonlandırmasını da çok iyi bilir. Full Metal Jacket’ta yaptığı da buydu. Tam bir duygu silsilesiydi Full Metal Jacket ile yaşadığınız. Paramparça olana kadar üzülme, kıpkırmızı olana kadar öfkelenme, korku, acı, paranoya… Bir savaş filmiydi Full Metal Jacket. Bir savaş gibi işliyordu ve bir savaş gibi bitiyordu. Mickey Mouse Club şarkısını ustaca Paint It Black gibi karanlık bir parçaya bağlayarak. Ve bu süreçte, sizi koltuğunuza mıhlanmış bir şekilde bırakarak elbette.

 

Goodfellas – My Way

İyi kapanış şarkıları filmin final sahnesinin üzerine çıkar, o duyguyu kabartırlar. Ama Scorsese’nin My Way ile yaptığı şey bunun da ötesindeydi. Frank Sinatra’nın yorumuyla ünlenen şarkının Sid Vicious cover’ını koymuştu Scorsese final sahnesine. Çünkü Vicious’ın My Way’i filmin mikrokozmik bir özetiydi. Goodfellas uzun süresi boyunca o romantik “mafya” algısını dekonstrükt etmeye çalışmıştı zaten. Onların ne kadar iğrenç, dengesiz ve sorunlu şeyler olduğunu göstermekti derdi. Vicious’ın mafya bağlantılarıyla bilinen Sinatra’nın pamuk gibi söylediği şarkıyı paramparça edişi gibi işte…

 

Iron Man – Iron Man

https://www.youtube.com/watch?v=9LjbMVXj0F8

Zaten Iron Man’in filmi çekildiğinde, bu şarkının bir yerden patlak vermesi gerekiyordu. Bakın, önemliydi demiyorum, gerekiyordu. Final sahnesine kadar tuttular nefeslerini. Biz de tuttuk. Iron Man o final sahnesine kadar zaten iyi bir filmdi. Fakat tek bir sözle, hem süper kahraman filmlerinin yıllardır ayaklarının takıldığı “gizli kimlik” olayını bertaraf etti, hem insanları ters bir kroşeyle heyecanlandırdı, hem de ileride gelecek olan Marvel filmlerinin böyle ters kroşeleri sık sık sallayacağına dair bir teminat verdi film. I am Iron Man. O sözü bu kadar etkileyici yapan da hemen arkasından gelen bu şarkıydı elbette.

 

Pixies – Where Is My Mind?

https://www.youtube.com/watch?v=yFAnn2j4iB0

“You’ve met me at a very strange time…” dedi Anlatıcı Marla’ya. Bize de konuşuyordu aslında. Çok garip bir zamanda yakalamıştık filmi. Çevresinde ona benzeyen hiçbir film yoktu. O meşhur finaline gelene kadar da yoktu zaten ama; o finaliyle birlikte hiçbir muadili kalmadı birden. İyi filmler sizi yavaş yavaş yükseltip, finalde aşağıya bırakırlar. Fight Club, Where Is My Mind desteğiyle sizi yükselttiği yerden havaya fırlattı. Bambaşka bir düzlemde uçuyordunuz artık o binalar teker teker düşerken. O binalar düşer ve Anlatıcı Marla’nın elini tutarken…

 

Platoon – Adagio for Strings

Çok fazla filmde kullanıldı Adagio for Strings. Sadece kapanış sahnelerinde değil. Açılışlarda, dramatik anlarda, ara sahnelerde. Samuel Barber’ın eseri o denli vurucu ve sürükleyici bir acıya sahipti ki, her filme cuk diye oturuyordu neredeyse. Ama belki de en unutulmazı, Platoon’du bunların. Oliver Stone’un yarı-biyografik Vietnam filmi acımasızdı. Sakınmıyordu yumruklarını. Zaten siz yerle yeksan olmak üzereyken, bir de finalinde Barber’a başvurunca, iyice fenalaşırken buluyordunuz kendinizi. Hâl çaresi yoktu, yıkacaktı sizi film. Yıktı zaten. Yıktı ve geçti de.

Pulp Fiction – Surf Rider

https://www.youtube.com/watch?v=soH7t6Mal3A

Eğer yarın öbür gün açılış şarkıları diye bir liste yaparsak da başta Pulp Fiction yazılacak tahtaya. Dans sahneleri müzikleri dersek de, ara sahne müzikleri dersek de. Şahane müziklere sahip filmlerin listesini yaparsak da Tarantino’nun başyapıtından öteye bakmamız gerekmeyecek. Tepeden tırnağa unutulmaz melodilerle doluydu Pulp Fiction. Tepesi Misirlou’ydu, tırnağı da bu işte. Filmin size verdiği hislerin özetini yapmak zor bir şeydir bir kapanış şarkısı için. Surf Rider ise bunu çocuk oyuncağıymış gibi gösteriyordu.

 

Romeo + Juliet – Exit Music (For a Film)

Size samimi bir uyarı yapalım mı? Bugününüzü iyi geçirmek, huzurlu geçirmek gibi bir niyetiniz varsa atlayın bu maddeyi. Dinlemeyin. Bunu kolunda Radiohead dövmesi olan bir insan olarak söylüyorum. Hayatının en karanlık dönemlerinde kafasını Radiohead’e gömerek kurtulmuş bir insan olarak söylüyorum. Mahvedecek Exit Music sizi. Kafanızı bir yerin altına sokup, bir daha çıkmak istemeyeceksiniz. O yüzden, “ben bugün üzülmek istiyorum ulan” diyenler dinlesin. Geri kalanlarımız olarak, bir sonraki maddeye geçelim.

 

Slumdog Millionaire – Jai Ho

Çünkü bir sonraki şarkı da yukarıdakinin tam zıddı. Exit Music sizi mutsuzluğun tek çare olduğu bir kapana sıkıştırıyor ya? Jai Ho da alıyor sizi, kafanızı tutup mutlu olacaksın ulan diye hönkürüyor tam gücüyle. A.R. Rahman’ı bir anda uluslararası bir yıldız yapan şey iyi bir film müziği üretmiş olması değildi. Rahman bir anda bilinen bir isim oldu, çünkü başta Jai Ho olmak üzere filmin diğer tüm şarkıları resmen eseri unutturdular, önüne geçtiler, bambaşka bir şey oldular… O Saya’ya da selam çakalım yeri gelmişken…

 

The Breakfast Club – Don’t You (Forget About Me)

Bu film, ülkemizde çok fazla izlenmedi. Belki zaman, belki de konu itibariyle. Bilemiyorum. Ama yüzde yüz emin olduğum tek bir şey var. Filmi izlemiş olanlar listenin başından beri Don’t You (Forget About Me)‘nin çıkmasını bekliyorlardı. Bugün açın bakın, tüm dünyada bunun eklenmediği bir tane kapanış şarkısı listesi bile göremezsiniz. O derece vurucu ve unutulmazdır bu kapanış sahnesi. Tam bir 80’ler filmine, tam bir 80’ler şarkısıyla, tam bir 80’ler finali…

 

The Matrix – Wake Up

Kapanış şarkılarının kapanış şarkısı olma şerefine, alfabetik sıralamadan girdi ama; Wake Up’tan daha yaraşan bir şarkı olur muydu şüpheliyim. The Matrix bittiğinde, salondan ne ruh halinde çıktığınızı hatırlayın. İnsanın silah alıp Smith’lere karşı savaşası, Neo’nun emrinde Matrix’te at koşturası geliyordu. Filmin estetiği zerrelerimize işlemişti, güneş gözlüğü ve deri trençkotlar biriktirme dürtüsü hissediyorduk hepimiz. İşte bunların hepsi Wake Up’ın tartışması zor enerjisiyle mıhlanmıştı zihnimize. Belki de gelmiş geçmiş en başarılı kapanış şarkılarından biridir bu. Hani bittikten sonra size pencereyi kapattırmayan, salonu terk ettirmeyen türden. Bu noktada bir de bunun kardeşi Calm Like a Bomb’a selam çakmak da gerekir. Selam olsun sana Rage Against the Machine!