TENTEN’in Hukuki Hakları Konusunda, Uluslararası Mahkemeden Sert Karar!

Telif hakları kadar garip işleyen bir yasalar toplamı da yoktur herhalde, değil mi? Ülkeden ülkeye değişir, küresel olunca bir garip olur, neyi kapsadığı biraz muğlaktır; bu yüzden de sık sık tartışmaları yaşanır… Genelde ortada bir “adil kullanım” konsepti vardır, parodi yapacaksanız, üzerinden para kazanmayacaksanız, amatör ruhla bir şeyler yapıyorsanız, müsaade görür bu. Ama bazen de görmez. Agresif bir vaziyette üstelik.

Tenten için böyle bir durum vardı yıllardır. Herge’nin varlıklarını elinde bulunduran şirket Moulinsart (Mulensar, Kaptan Hadok ve Profesör Turnösol’ün yaşadıkları şatodan alıyor ismini) yıllardır Tenten çizen hayranlara, Tenten anlatırken Tenten kullanmak isteyen fanzinlere, Tenten parodisi yapan tişörtlerden kupalardan posterlere kadar her şeye el uzatıyordu. Bu konuda da baya eleştiri almıştı. En sonunda da duvara toslamışa benziyor.

NRC Handelsblad’ın, bizim BleedingCool’da gördüğümüz haberine göre, uluslararası mahkemeye intikal eden bir davada Moulinsart şirketi, Herge Gentooschap hayran grubuna karşı öncül teşkili olabilecek bir dava kaybetti. Onların çıkarttığı yayın Duizend Bommen, uzun süredir Tenten’le ilgili farklı sanatçıların yeniden yorumlamalarına yer veriyordu. Moulinsart da buna karşı dava açmıştı. Den Haag’da yürütülen dava, Herge Gentooschap’ı haklı buldu ama, bununla kalmadı. Moulinsart’a da büyük dert açtı.

Zira bu dava sırasında Herge’in 1942 yılında Tenten’in tüm haklarını yayıncı Casterman’a devrettiği, bununla ilgili de ömrünün sonuna kadar hiçbir aksiyon almadığı ortaya çıktı. Bu çok önemli bir şey, zira Herge 83 senesinde hayatını kaybetti. Yani 41 sene boyunca hakların Casterman’da kalması ile ilgili bir sorunu olduğunu göstermemiş efsanevi çizer. Bu bundan sonra Moulinsart sağa sola dava açamayacak anlamına geliyor. Aynı zamanda da üzerlerine karşı davalar yağacak muhtemelen, zira bugüne kadar para cezası kestirttikleri herkes, tazminat alabilir konuma geldi…

Bu Spielberg ve Jackson’ın bir ara –inşallah- ikincisi gelecek Tenten filmlerini ise ilgilendirmiyor bu arada, zira o filmlerin hakları bizzat Herge’in eşi tarafından, Herge’in ölümünden kısa bir süre önce vardığı prensip anlaşmasının üzerine Spielberg’e satılmıştı…