4 Adımda Futbolun Yeni İcadı: UEFA ULUSLAR LİGİ Nedir, Ne İşe Yarar?

Eğer benim gibiyseniz, geçtiğimiz hafta başında Türkiye’nin 2018 Dünya Kupası ümitlerini kaybetmesinin ardından çıkan “Türkiye B Ligi’nde” haberlerini şaşkınlıkla takip etmişsinizdir. UEFA’nın kasti bir stratejisinden mi, yoksa ulusal ve uluslararası basının konuya dair gösterdiği kolektif bir ilgisizlikten mi bilinmez; elimize nurtopu gibi yeni bir uluslararası turnuvanın doğacağını çoğumuz gruplar dağıtıldıktan sonra duyduk. Bu da beraberinde birçok soru getirdi elbette. Bu turnuva neydi? Ne işe yarıyordu?

E biraz bakındık, müsaadeniz varsa, anladıklarımızı anlatmak isteriz.

1. Eski Adı: Hazırlık Karşılaşmaları

UEFA Uluslar Ligi, ülke puanlarına göre 4 lige dağıtılmış 55 ülke tarafından 2018-19 sezonunda oynanacak. Normalde Dünya Kupası bittikten hemen sonra Euro 2020 için elemeler başlayacaktı, bu elemelerin arasında da uluslararası takvime uygun hazırlık maçları oynanacaktı. UEFA bu formatın optimum fayda sağlamadığına kanaat getirdi ve Euro 2020 elemelerini komple 2019’a aldı, 2018 sonbaharına ise UEFA Uluslar Ligi grup müsabakalarını koydu.

2. Amacı: Yıldız Yıldızı Görsün, Fakirler Sevinsin

UEFA’nın tespit ettiği bir problem var: Ulusal maçlar Euro turnuvaları ya da Dünya Kupası’na kadar hiçbir şekilde o ulusa mensup insanlar dışındakileri ilglendirmiyor. Çünkü büyük takımlar seribaşı sistemi dolayısıyla daimi olarak küçük takımlarla eşleşiyorlar. Çok az grupta ve çok az sene bu yıl olduğu gibi İtalya – İspanya tipi maçlar görebiliyoruz. Bu küçük ve orta çaplı ülkelerin daimi hayatta kalma mücadelesi veriyor olmasına, büyük ülkelerin ise çıtır çerez leblebi maçlar oynamasına sebep oluyor.

Yeni formatta A Ligi’ni oluşturan ve birbirleriyle maç oynayacak takımlar Almanya, Portekiz, İspanya, Fransa, İngiltere, İtalya, Hırvatistan ve Hollanda gibi isimlerden oluşuyor. Bunlar elit oyunculara sahip olmakla beraber, bugüne kadar birbirlerini resmi müsabakalarda çoğu zaman sadece dörder yıl arayla gören ülkelerdi. Uluslar Ligi bunu değiştirmeyi, bununla birlikte de yayın gelirini ve ilgiyi coşturmayı planlıyor.

3. Ödülü: Euro 2020 Bileti

Burası biraz kafaları karıştıran kısım. UEFA’nın da buraları belirlerken çok kendinde olduğunu sanmıyoruz. Biz yine de dilimiz döndüğünce izah etmeye çalışalım.

Şimdi her Lig’de birkaç grup var. Grupların üç ya da dört üyeleri var. Buradaki takımlar birbirleriyle ikişer kere karşılaşacaklar. Her grubun birincisi, ligine göre bir ödül elde edecek. Düşük ligler için, bu bir sonraki sene küme yükselmek olacak. A Ligi için ise Uluslar Ligi Finalleri’ne çıkma hakkı. Uluslar Ligi Finalleri de bir nevi Euroleague’in Final Four‘u gibi olacak. Dört ülke girecek, kapışacak, kapışmaya göre dizilecek, dizildikten sonra da takdirlerini alıp evlerine dağılacaklar.

Buraya kadar her şey gayet sarih. İşin içerisine bir noktada Euro 2020 bileti de koymuşlar. Kuvvetle muhtemel ülkelerin bu lige genç/yedek kadrolarla çıkmasını engellemek amaçlanıyor. Şöyle: Euro 2020’ye katılacak 24 ülkenin 20’si elemelerle belirlenecek. Dördü ise Uluslar Ligi’nden gelecek. Her Lig’in üyesine verebilecek 1 Euro 2020 bileti var. O Lig’in grup birincileri, kendi aralarında bu bilet için kapışacaklar. Bir Lig’in sonunda, o Lig’den Euro 2020’ye katılma hakkını zaten kazanmamış 4 takım belirlenecek. Bu dört takım kendi arasında küçük bir Final Four oynayacak. Kazanan Euro 2020’ye gidecek.

Bu formatta, her Lig’den en az bir takım kesinlikle Euro 2020’ye gitmiş oluyor dikkat ettiyseniz. D Ligi’ndeki ülkeler için bu eminiz ki ciddi bir hırs sebebi.

4. Hatası: Coğrafi Rekabetleri Gözardı Etmek

Burası da son, sübjektif kanaatimiz. Grupları tamamen UEFA ülke sıralamasına göre almışlar. Bu elbette, yukarıda söylediğimiz sebeplerden, yayın geliri ve ilgi alakayı arttıracak bir karar. Bu bakımdan doğru da bir karar. Ancak arttıracağı ilgi ve alaka TV başı ilgi alakası. Bu format, milli maçların yerinde izlenmesi ve milli takım taraftarlarının birbirleriyle etkileşime girmeleri için çok fazla bir şey yapmıyor. Bu da futbolun en kilit güzelliklerinden birini arka plana atıyor biraz.

Daha somut örneklerle açıklayalım. Türkiye’nin B Ligi’ndeki grup arkadaşları arasında Galler, İsveç, Danimarka ve İrlanda’lar gibi ortalama bir Türkiyeli insanın fizibil olarak uçak bileti alıp gidemeyeceği ülkeler var. Diğer ülkeler arasından belki Rusya hariç parmakla gösterip “Evet bizim bunlarla yapacağımız maç sosyokültürel ve sportif olarak rekabet seviyesi yüksek bir maç olur diyebileceğimiz bir takım bile yok.

Peki ya bu Lig’ler coğrafi olarak belirlenseydi ve biz Yunanistan, Sırbistan, Karadağ, Slovenya, Hırvatistan gibi Balkan ülkeleriyle ve Azerbaycan ile Kazakistan gibi kültürel paydaşımız ülkelerle aynı gruba düşseydik? Ya da boylamlara göre yapılsaydı gruplar, bir Akdeniz grubu olsaydı Portekiz – İspanya – İtalya – Yunanistan – Türkiye hattı üzerinden, bir Doğu Avrupa grubu, bir Orta-Batı Avrupa, bir de Kuzey Avrupa… İnsanların maçlara otobüs kaldırarak gidebileceği, araya bir de turistik gezi sıkıştırabileceği gruplandırmalar yapılsaydı yani. Hem daha fazla altı çizilmez miydi bu Avrupa içinde köprü kurma meselesinin? Kültürlerarası deneyimlerin, keyiflerin?

Ama velhasıl, elimizdeki hâli bu. O hâlde son soruyu size soralım, coşturuyor mu sizi bu turnuva fikri? Ne diyorsunuz?