BATI’dan Çıkıp ASYA Değerleriyle Yoğurulmuş 4 Çiçek ANİMASYON

Animasyonlar ve bize kattıkları… Hepsinin çok ayrı yeri ve çok ayrı değerleri var. Özellikle de aşina olduğumuz kültürlerden uzaktaki uygarlıkları bize tanıtanların keyfi çok da farklı çıkıyor sanki, ne dersiniz?

Avrupa ile Asya arasında köprü görevi gören ülkemizin bu klişe bilgisini yıllardır akıllarımıza kazımış olmamıza rağmen, yarısından büyük bir kısmını kapsayan Asya hakkında neden bu kadar az konuşuyoruz acaba? Bu doğu kültürünün animasyonlarına sadece animeleri sayarsak elbette büyük haksızlık etmiş oluruz. Zira aynı şekilde batı toplumlarının da Asya kültürünü ele alan birçok animasyona sahip olduğu gerçeği var, yalnızca çekik dostlarımız (vay canına ne kadar da ırkçıydı bu söz böyle) bu konuda yoğunlaşmamış yani. Yapım ekibiyle tamamen batıya ait insanların yaptığı işlere de göz atsak mı peki? O zaman sizi “Asya animasyonlarına dört maddede ısınma turu”na doğru alalım efendim!

Kadınların Gücünü Küçümsemeyin! – MULAN

Disney Stüdyoları’nın elinden çıkan en başarılı animasyonlardan biri olarak ismini altın harflerle yazdıran Mulan, listemizin tek kadın kontenjanında. Böyle bir Asya animasyonları listesini Mulan’sız yazacağımı mı düşünüyordunuz gerçekten de? Hah!

Bizi kültürüne ısındırmayı çok kolay başaran Mulan, minik enstantaneler ile Asya’nın o eşsiz havasına resmen aşinaymışız gibi anlatıyor derdini. Tüm bunların yanı sıra bir de işlediği mesajlarla izleyicisini coşturuyor. E bir de Disney’nin “prenses” havasından sıyrılarak bir şeyleri gerçekten zorluklarla başaran Mulan, bu Asya kültürü misyonerliğinde pozitif bir pozisyona oturmayı başarıyor!

Ha bu arada, Agents of SHIELD’ın Melinda May’i Ming-Na Wen’in Mulan’ı seslendirmesi de ayrı bir keyif kaynağı bizce!

Göbüşün Gücü Adına! – KUNG FU PANDA

Biz Po’nun felsefesini anlayamamışız kuzum! İçindeki saf iyilik ile dünyanın ihtiyacı olan yegane pandaya yer açın! Hayır cidden yer açın, göbeği ile ilgili bazı problemlerimiz var zira…

Bir çocuğa en eğlenceli yoldan başka bir kültürü tanıtmak sanırım komedi ögesi içeren animasyonlar. Yaklaşık dokuz sene önce Kung Fu Panda geldiğinde aklımda vuku bulan düşünce buydu en azından. Ha belki küçük bir çocuk bunu izlerken her bir hayvanın kendince sembolik değerleri olduğunu çok rahat kavramayabilir ama her açıdan 7’den 70’e tüm izleyicilerinin bir şey bulabileceği, Asya kültürünü şahane tanıtan animasyonlardan biri kendisi!

Esprilerin, gitarların ve göbeklerin adamı Jack Black’in Po’yu seslendirişi de belirtmeden geçersek çok büyük saygısızlık ederiz bizce. Jack Black, sen bir harikasın!

Ergen Ejderhalar Diyarı! – AMERICAN DRAGON

Konuşan köpeklerin ve insanların ejderhaya dönüşebildiği bir dünyada bilge bir büyükbabanız varsa, lütfen sözünü dinleyin! Sonrasında Jake Long gibi başınıza buyruk aldığınız kararların sonuçlarını fena yollardan çekersiniz, bizden söylemesi.

Disney’nin (yine) başarıyla kotardığı bir başka Asya kültürünü işleyen animasyon serisi de American Dragon. 2005-2007 yılları arasında yayın hayatını sürdürmüş olan bu seri, Amerikalı bir gencin, Çinli aile kökenlerine sahip olmasıyla bağlanıyor Asya’ya aslında. Sıradan bir ergenin hayatında zorlu ve olağanüstü görevlerin sebebiyet verdiği bir ejderya furyası ise çok daha ayrı bir konu. Kahramanımız Jake Long egoist ve belalı bir ergen olduğu kadar ejderhaya dönüşebilen biri de aynı zamanda. Ağzından ateş falan atıyor ha, öyle boru da değil yani! Amerika’da ejderyalar dolaşıyor, vay anasını!

Bana kalırsa film olarak değerlendirdiğimiz animasyonlar dışında seri olarak bir çocuğun daha kolay kavrayabileceği unsurlarla Asya’yı tanıtmayı başarmış bir yapım kendisi. Zaman zaman peri masalları ve mitolojiye bağlanan kurgularıyla da oldukça akıcı bir sürekliliği vardı. İzlemiş olan var mıdır emin değilim ama çocukken izleyenlerin kolay kolay unutabileceği bir çizgi dizi olmadığını düşünüyorum.

Tıngır Mıngır! – KUBO AND THE TWO STRINGS

Bu senenin Oscar’larında Zootopia ile horoz dövüşü yapmasını istediğim yegane animasyondu, çok net. Sen telleri tıngırdat, kağıttan dünyalar hayat bulsun Kubo!

Diğer saydığımız animasyonların daha doğrudan bir Asya değerlerini tanıtma amacı güttüğünü düşünüyorum, zira Kubo hikayesine verdiği ağırlık sayesinde bunlardan minik bir tık sıyrılmayı başarabilmesiyle daha farklı bir noktada gözümde. Kağıtlara ruh veren kahramanımızın daha çok duygusal aile hikayesini izlediğimiz filmde, sembolik ögelerle gözümüz gönlümüz Asya kültürüne aşina olmadan edemiyor elbette. Gerek melodiler, gerek anlatılan hikayeler olsun; her türlü bizi kendi kültüründe yoğurmayı, tıngır mıngır ezgileriyle hülyalara daldırmayı başarıyor Kubo. Ya sahiden bilemiyorum, Kubo sizce de harika bir animasyon değil miydi?

Eh elbette Asya’yı tanıtan başarılı batı yapımı animasyonlar bu kadarla sınırlı değil, saysak bir ton malzeme çıkar. Fakat biz favorilerimizi çok büyük zorluklarla seçip çıkardık, bir listede topladık. Şimdi söz sizde: Sizin favori Asya kültürünü başarıyla işlemiş batı yapımı animasyonlarınız neler? Yorumlarda belirtmeyi unutmayın! O-karada ni ki o tsukete!