Büyük Rehber: Mobile Suit Gundam Külliyatı

Son güncelleme: 22 Ocak 2020

Bazı seriler vardır, o kadar uzun bir tarihe sahiptirler ki bir türlü başlayamazsınız. Batman’in te Detective Comics, Superman’in te Action Comics olduğu zamanlardan itibaren kim oturup okuyacak şimdi mesela?

Yani demek istediğim, bu tip şeyler insanın gözünü korkutur ve bu sebeple bir türlü o hep başlanmak istenen epiklere başlamak imkansız gelir, zaman geçtikçe bu büyük hikayelere hep bir yenisi eklenir ve bir süre sonra bu başlama hevesimizden tamamen vazgeçeriz.

Mobile Suit Gundam’ı mutlaka duymuşsunuzdur. 1979 Yılında büyük usta Yoshiyuki Tomino tarafından yaratılan bu seri, dünya üzerinde, özellikle de Japonya’da bir fenomen olmuş durumda. Hatta öyle bir fenomen ki Japonya’da heykelleri bile var, memleketin kültürel miraslarından biri olarak görülüyor.

Eğer, Gundam külliyatına girişmek gibi bir isteğiniz varsa fakat yüzlerce ayrı bölüm gözünüzü korkutuyorsa, sizin bu geçişinizi yumuşatmak ve neyi ne sırada izlemeniz gerektiğini söylemek için ufak bir rehber hazırlayayım dedim. Bu rehberi okuduktan sonra Gundam külliyatı ile ilgili kafanızda herhangi bir soru kalmayacak, ortamlarda “hehe Gundam tabii ki toprağım” diye gezebileceksiniz.

Bilmeniz Gerekenler

– Gundam külliyatının bir genel devamlılığı, bir de alternatif evrenli hikayeleri var. Genel devamlılığa bağlı hikayeler UC yani Universal Century zamanında geçer. Alternatif evrenler ise AU, yani Alternative Universe olarak geçer ve kendi aralarında ayrılırlar, şimdilik çok kafanızı karıştırmamak adına sadece UC ve AU kısaltmalarını bilseniz yeter.

– Gerçekten külliyatta izleyecek bir şey kalmayınca girişmeniz gereken MS IGLOO gibi serileri bu listeye katmadım, onları ancak bütün ana serileri izledikten sonra izlemenizi tavsiye ediyorum.

-Listeyi bütün serilerin hikayesinin gidişatına göre kronolojik bir şekilde hazırladım, yayın tarihlerine göre değil, bu sıradan izlerseniz genel Gundam evreni olan UC evreninin hikayesini anlayabilirsiniz.

Universal Century

Gundam evreninin başladığı ve ana hikayelerin geçtiği devamlılığa Universal Century yani UC deniliyor. Genel hikaye çatısı uzay kolonileri ve dünya arasındaki savaş üzerine kuruluyor ve bu bağlam dahilinde insanoğlunun geleceği ile ilgili pek çok sözü var UC öykülerinin.

Universal Century, her Gundam külliyatına girişecek kişinin mutlaka izlemesi gereken serileri içeriyor, bunlar hikayesel kronoloji olarak şu şekilde ilerliyor.

Mobile Suit Gundam

79 Yılında çıkan ilk Gundam serisi, genel olarak bütün Gundam hikayelerinin de prototipi aynı zamanda. Bundan sonra çıkan bütün seriler bir şekilde ilk Gundam’ın varyasyonları halinde çıkıyor. Amuro Ray, Char Aznable gibi karakterler ve bunların klonları hep devamlılığı gelen Gundam hikayelerinde mevcut. Meşhur “One Year War” bu seride gerçekleşiyor.

Mobile Suit Gundam: The 08th MS Team

Ana devamlılıkta ilk Gundam’dan sonra gelen hikaye bu. Aslında öykü One Year War dahilinde geçiyor fakat burada savaşın kahramanlarından çok piyadelerin ve yer kuvvetlerinin yaşadıkları anlatılıyor. Çoğu sağlam Gundam takipçisinin en sevdiği mini serilerden biri.

Mobile Suit Gundam: 0080 War in The Pocket

Serinin yaratıcısı Yoshiyuki Tomino’nun dışında ilk kez bir Gundam hikayesi bambaşka bir isim tarafından yönetildi bu da Fumihiko Takayama idi. War in The Pocket, diğer Gundam serileri savaşı anlatırken daha kişisel bir öykünün izinden gitti. 10 Yaşındaki bir çocuğun One Year War’da geçirdiği travmalarla ilgili. Savaşlar ile ilgili söyleyecek çok sözü olan bir mini seri.

Mobile Suit Gundam: 0083 Stardust Memory

0080 Gibi bir başka yan hikaye. One Year War’dan tam olarak 4 yıl sonra geçiyor. Kolonilerin tarafını temsil eden Principality of Zeon’un ordusundan kalanların federasyon ile girdiği bir gerilla savaşını anlatıyor.

Mobile Suit Gundam Zeta

Mobile Suit Gundam serisinin devamı. İlk MSG hikayeyi dünyayı temsil eden federasyonun tarafından anlatıyorsa bu da olayı biraz daha Zeon perspektifine çekiyordu. Tüm Gundam serileri içinde en çok akılda kalanı ve bilinenidir. Özellikle ilk MSG’de karşımıza ana karakterin düşmanı olarak çıkan Char Aznable’ı bu hikayede ana karakterlerden biri olarak görüyoruz.

Mobile Suit Gundam: Double Zeta

Gundam Zeta’nın devamı. Zeta’nın sonunda olanların hemen devamında başlıyor. İlk yarısı her ne kadar biraz daha hafif ve komedik bir tonda geçse bile ikinci yarısıyla ciddileşiyor. Gundam severler Double Zeta’nın ilk yarıda girdiği tondan epey şikayetçi olsa da Double Zeta’da, Haman Karn gibi önemli karakterleri tanıyoruz.

Mobile Suit Gundam: Char’s Counterattack

Mobile Suit Gundam’ın ana karakterleri Amuro Ray ve Char Aznable’ın hikayesinin sonu. Bu bir seri değil, bir film. Özellikle bütün Gundam külliyatına girişeceklerin izlemesi gereken tarihi değeri olan bir film. Her ne kadar senaryo olarak çok büyük karışıklıklara kurban gitmiş olsa da son 15 dakikası Gundam tarihinin gelmiş geçmiş en ikonik kareleri olarak hatırlanır.

Mobile Suit Gundam: Unicorn

UC külliyatında günümüzde yapılan en son iş. Char’s Counterattack’tan sonra Universal Century evreninde yaşanan şeylere bir nokta koyar nitelikte. Unicorn Gundam, gelmiş geçmiş en güzel Gundam hikayelerinden biri ve 7 adet mini filmden oluşuyor. Sadece Gundam evreni için değil, animasyon dünyası için de çok büyük önem taşıyor. Hikayesi, mesajı, kalitesi ve prodüksiyonu ile ödül üzerine ödül kazandı zaten, sadece müzikleri bile ciddi anlamda oturup dinlenmeyi hak eden bir iş.

Mobile Suit Gundam: F91

Tomino tarafından apayrı bir seri olarak hazırlanan fakat bütçe sıkıntılarına kurban giden F91 film olarak karşımıza çıkıyor. Kaliteli animasyon, değişik bir Universal Century hikayesi ve UC evreninin geleceğine dair verdiği cevaplarla biraz iç buruyor olsa da, izlenmeyi kesinlikle hak eden bir film.

Mobile Suit Gundam: Victory

Tomino’nun büyük depresyonunda yazdığı ve Universal Century serisinin uzak geleceğinde geçen bir hikaye. Yapı olarak çok karanlık, Tomino’nun “Kill Em’ All” serisi olarak biliniyor. Gundam hayranları arasında hiç popüler değil ama yine de uzak UC işi olarak izlenmesi gerekli. Devamlılık açısından önemli.

 Cosmic Era

Gundam hayranları tarafından en çok nefret edilen seriler Cosmic Era evrenine ait. Gundam Seed serisinden bahsediyorum tabii ki. Cosmic Era içinde çok fazla iş olmamasına rağmen Gundam serisinin günümüzdeki popülerliğine gelmesine sebep olduğu için bir jenerasyonun Gundam deyince aklına gelen tek şey Seed oldu.

Seed serileri yapı olarak her ne kadar Universal Century evreninin ana hikayesinin modern bir versiyonu olsa da, karakterlerinin ahlaki karışıklıkları ilk Gundam kadar başarılı işlenmediği için eski serilere aşina kitle tarafından çok tutulmadı.

Gundam SEED

Cosmic Era’yı başlatan hikaye. İlk seride koloni ve dünya savaşları gibi burada da koloni ve dünya savaşları işleniyor. Koloni insanları genetik olarak geliştirilmiş bir toplum olarak kendilerine Coordinator derken dünya da yaşayan ve doğal yollarla evrime tabi insanlık kendilerine Natural diyor ve hikaye bu iki kesimin arasındaki savaşı anlatıyor. Seed’in ana karakteri Kira Yamato özellikle Gundam takipçileri arasında imkansız durumlardan çıkması sebebiyle “Jesus Yamato” olarak biliniyor.

Gundam SEED Destiny

Seed ilginç bir şekilde çok tutunca hikaye SEED Destiny’de yepyeni karakterlerle devam etti. SEED Destiny en çok nefret edilen Gundam serilerinden biri çünkü dünyanın en sevimsiz ana karakterini içeriyor. Sürekli olarak diğer karakterleri antagonize eden ve aşırı hareketleriyle insanlara kök söktüren Shinn Asuka, Gundam serisinin hayranları tarafından yıllardır dalga geçilen bir tipleme. Öte yandan, SEED Destiny ile ilgili en çok eleştirilen şey ana karakterlerin bir yerden sonra kötü karakterlerin tarafına geçmesi ve eski SEED kadrosunun tekrardan ana karakter koltuğuna oturmasıydı. Bir şekilde izleyiciler bunu güvenlerine yapılmış bir hakaret olarak algılayıp Destiny’yi eleştiri yağmuruna tuttular.

Gundam Seed C.E 73 Stargazer

Cosmic Era evreninin Stardust Memory’si olan Stargazer, Coordinators ve Naturals arasındaki savaşın merkezinde federasyonun tarafında olan Phantom Pain isimli bir timi anlatıyor. Animasyon tarzı olarak SEED’den fersah fersah farklı ve daha kaliteli. Ayrıca serinin en güzel tasarımlarından birini içeriyor.

After Colony Timeline

After Colony Timeline, Gundam markasını kökten etkileyen bir seriye sahip ki bu ünlü Gundam Wing. Gundam Wing ile birlikte MSG serisi Amerika’da büyük popülariteye ulaştı ve içerdiği bishounen tasarımları yüzünden dişi izleyicilere de kendini sevdirdi.

Gundam Wing

A.C’nin tek serisi Gundam Wing. Hikaye olarak tamamen baştan savma olsa bile nedense çok seviliyor. Yine koloniler vs dünya temalı bir çatışması var. Koloniler dünya hükümetinin üzerindeki baskısından yılıp sonunda dünyaya Gundam’larını gönderiyorlar ve olaylar gelişiyor. Neyin nereden geldiği hiç bir zaman bilinmiyor, karakterlerin motivasyonları hiç anlaşılmıyor, çok garip bir hikayesi var ve kafam kadar delikler mevcut bu hikayede. Yine de Amerikalılar çok sever, tasarımları güzeldir. Buna rağmen Wing külliyata girmek isteyenlerin son tercihi olmalı.

Mobile Suit Gundam Wing: Endless Waltz

Wing’in filmi. Wing’de anlatılmayan pek çok şeyi anlatıyor, karakterlerin geçmişleri, motivasyonları ve seriyi başlatan Operation Meteor’un hikayesi açıklanıyor. Tabii buna rağmen Endless Waltz Wing’in iskeletine yapıldığı için çok yavan kalıyor.

After War Timeline

Gundam üzerine post apokaliptik bir deneme. Hiç tutmadı ve zaten iptal edildi bir noktadan sonra. After War evrenine dair tek bir hikaye var.

Mobile Suit Gundam X

Daha önce denenmemiş bir şey. Gundam evreni ve post apokaliptik kafaları birleştiriyor. Ana karakteri ile değil yan karakterleri ile akılda kalan bir yapısı var, özellikle Jamil Neate’yi çok seviyor izleyenler. Karanlık yapısıyla ilginç bir çalışma.

Future Century

Bütün bu uzay kolonileri ve uzay savaşları hikayesinin dışında bir shonen öyküsünün geçtiği bir evren bu. Tek bir serisi var o da Mobile Suit G Gundam. Esprili ve daha aydınlık dünyası ile göz doldursa bile bu seriden başlamanız Gundam ile ilgili çok yanılmanıza sebep olacaktır.

Mobile Suit G Gundam

Dünya üzerinde kolonilerin yönetimini almak için ülkeler arasında yapılan bir Gundam turnuvasını konu alıyor. Bol bol Shonen öğeleri var. Uzakdoğu kültürünün yoğun etkisinde fakat her memleketin ayrı bir Gundam’ı olduğu için izlemesi epey komik. Bu arada bu seride Türkiye’nin de bir Gundam’ı var: Minaret Gundam.

Anno Domini Timeline

Gundam serisine giriş yapmak için bundan daha iyi bir alternatif evren olamaz. Ben bu seriyle giriş yaptım ve gerçekten de Gundam’a beni bu kadar bağlayan seri buydu.

Bu evrenin bir serisi bir de filmi var, bunlar sırasıyla;

Mobile Suit Gundam 00

Gerçekten, Gundam serisine başlamak istiyorsanız bundan daha iyi bir alternatif evren yok sözümü yineliyorum. Gundam 00, dünyada savaşı bitirmek için savaşan (harika bir ironi bence de) Celestial Being isimli bir organizasyonun hikayesini anlatıyor, görseller, müzikler, hikaye ve karakterler muhteşem.

Mobile Suit Gundam 00: Awakening of The Trailblazer

Gundam 00’nun hikayesinin bittiği film. Kesinlikle izlemek isteyeceksiniz seriden sonra, özellikle sonu ile insanı alır götürür. Barış ve savaş üzerine söyleyecek çok sözü vardır bu serinin.

 Correct Century

Tomino’nun yönettiği en son Gundam projelerinden. Aynı zamanda geleneksel animasyon tekniklerinin son kullanıldığı Gundam işi. Tek serisi Turn A Gundam olan Correct Century hem yapı hem de tasarımlar olarak diğer Gundam serilerine hiç benzemiyor.

Turn A Gundam

Bu seriden keyif almak için Gundam külliyatını yiyip bitirmiş olmak gerekiyor çünkü çok fazla gönderme var. Hem yapı, hem hikaye hem de tasarımsal öğeler olarak radikal bir değişiklik mevcut. Dünyanın uzak geleceğinde insanlığın teknolojik olarak gerilemesini ve bu gerilemeden muaf kalan ay ırkının dünyayı istilasını anlatıyor. Tomino, Correct Century evrenini bütün yaratılan Gundam evrenlerinin ortak geleceği olarak yazmış. Tabii bu noktada artık bütün evrenler birleştiği için ney nerede başladı ve nerede bitti bilemiyoruz. Hikaye olarak gizemli, hız olarak yavan, yine de kesinlikle izlenmesi gereken ayrı bir seri.

Advanced Generation

En son çıkan Gundam evrenlerinden biri. Dahilinde Gundam AGE ve Gundam AGE Memory of Eden filmi var. Yapı olarak daha gençlere yönelik, Gundam’ı yeni jenerasyona sevdirmek için yapılan işlerden.

Mobile Suit Gundam AGE

AGE, en son çıkan Gundam prodüksiyonlarından. Hikaye dünyayı işgal eden Mars ulusu Vagan’lar ile federasyonun savaşını anlatıyor. Aile çok üzerinde durulan bir konsept. Üç bölümden oluşan hikaye aynı sülalenin üç ayrı jenerasyonunun başından geçenleri anlatıyor. Tasarımları ve konsepti açısından eski Gundam hayranlarının hiç sevmediği bir seri. Bu sebeple çok üzerine geliniyor, yine de Gundam 00’dan sonra izlerseniz hiç yabancılık çekmeyeceğiniz bir seri.

Regild Century

Bu yazı itibariyle dün başlamış olan ve Tomino tarafından yönetilen yeni Gundam serisinin geçtiği evren. Universal Century’nin çok uzak geleceğini anlatıyor yani aynı zaman dilimindeler. Şu an için sadece tek serisi Gundam Reconguista in G.

Gundam Reconguista in G

Tomino’nun 2006’da yaptığı son Gundam işi olan Mobile Suit Zeta: A New Translation filminden sonra giriştiği yeni Gundam serisi. Tamamen çocuklara yönelik, çok renkli, çok parlak bir tonu var. Karakterler öyle, hikaye öyle, bütün konsept yeni jenerasyona hitap ediyor. Gundam hayranları henüz ilk iki bölümü izlediklerinden seri ile ilgili kararsız. Tabii Eureka Seven’ın tasarımcısı çalıştığı için görsel yapı olarak diğer serilerden çok ama çok büyük farkları var.

Eee Peki Şimdi?

Şimdi şöyle, izlemeniz gereken bütün önemli Gundam animasyonları yukarıda, benim tavsiyem, hem eski animasyon tarzını görüp soğumamanız için, ilk etapta bir Gundam 00 izlemeniz. Ondan sonra zaten merak edip Universal Century işlerini izleyeceksiniz, eğer 00’dan sonra yine bir alternatif evren izlemek isterseniz tavsiyem SEED veya AGE serilerine kaymanız. Fakat kesinlikle ve kesinlikle en güncel UC işi olan Mobile Suit Gundam Unicorn’u bütün UC işlerine hakim olmadan izlememenizi tavsiye ederim. Alacağınız tat yarı yarıya düşecektir çünkü.

Ayrıca, Gundam ile ilgili insanların tanışıp konuştuğu, Gundam modelleri yaptığı çok nacizane Gundam Türkiye grubuna da girip burada gönlünüzce Gundam külliyatı üzerine soru sorup yardım alabilirsiniz.