1960’dan 2016’ya EURO Turnuvaları Tarihinin En Afilli 10 FORMASI!

Futbol takip edenler için, 2016’da pek mola süresi olmayacak gibi gözüküyor gerçekten de. Ligler yeni yeni bitti, bitiyor. Pek çoğunda şampiyonlar belli oldu. Çok da garip şeyler oldu pek çok yerde bu arada, Leicester City tüm ihtimalleri deldi; Hollanda’da PSV resmen iman gücüyle aldı, İspanya’da kışın bitti denilen iş, bahara kaldı, bizde malum; 7 senelik hasretler dindi… Şimdi Avrupa futbolunun beklediği üç şey var. Birincisi bu akşam Basel’de oynanacak Liverpool – Sevilla finali. İkincisi Atletico – Real Şampiyonlar Ligi finali. Üçüncüsü de, Euro 2016.

Sıkışık takvimler nedeniyle inanması zor, ama Atletico – Real finaliyle kulüp futboluna elveda dedikten sadece iki hafta sonra başlayacak Euro 2016. Hatta oyuncu kadroları aşağı yukarı belli oldu, bu yüzden ligler saçma sapan sıkıştırıldı, hazırlık takvimleri seçildi… Bir de formalar belli oldu. Biz formalara baya bir göz gezdirdik, bu sene ilginç işler çıktığı kanaatindeyiz. Bu sebeple de, vesile olmuşken, EURO turnuvaları tarihinin efsane formalarını da analım dedik. Hazırsak, başlayalım, buyurun!

10. İsviçre – Euro 2016

Listeye baya yeni bir formayla başlıyoruz. İsviçre’nin bu yaz Fransa‘da giyeceği forma, bizce çikolata ve çakının memleketi için yapılmış gelmiş geçmiş en iyi forma tasarımı. Gerçekten; yıllardır düz kırmızı ve beyaz formalarla gariban gibi gezen İsviçre’nin formasında eşit uçlu haçın çok daha evvelden kullanılması gerekiyordu. Pırlanta gibi olmuş.

 

9. Sovyetler Birliği – Euro 1960

Sovyetler Birliği’nin bu formasını koymamızın iki sebebi var. İlki elbette, SSCB’nin bu formayla ilk Avrupa şampiyonu olmuş olması. Ama tek seçme sebebimiz iade-i itibar değil. Bu formadaki garip sadeliğe de inceden vurgunuz. Formanın bordo-kestane arası tonu zaten çok şık. Bir de bunun üzerine, niyeyse, görgüsüzce koskocaman CCCP yazılmış olması fena çekici geliyor gözümüze.

 

8. Danimarka – Euro 1984

Danimarka’yı Euro 1984’te yarı finale çıkartan forma, eminim yaşı tutanların Danimarka deyince aklına ilk gelen forma tasarımıdır. Beyaz üzerine kırmızı omuz ve kol kısımları, kırmızı da şorttan oluşan forma tasarımında, sadeliğin kenarlardaki lastik izleriyle kesiliyor olması bizce müthiş bir hareket. O lastik izleri de zaten herhalde “Danimarka forması” için mühürdür bir kısım insanın zihninde.

 

7. Macaristan – Euro 1964

Tamam, Sovyetler Birliğini 1960’da şampiyon yapan firmayı biraz hürmeten almış olabiliriz. Ama samimiyetle Macaristan’ın Euro 1964’te üçüncülük yolunda sırtında taşıdığı formayı buraya alırken öyle bir düşüncemiz olmadı. Forma hakikaten güzel. Bugün yapılsa kimse giyer mi bilmiyorum, ama yakasıyla, ortasındaki şov logosuyla, bayrağını direkt göğsüne yaymış olmasıyla sahip olduğu retro hava bence felaket başarılı.

6. Türkiye – Euro 2008

Euro 2008 çok garip bir turnuvaydı ve Türkiye A Milli futbol takımı, tek başına bu garipliğin sebebiydi. Üst üste çok garip şeyler oldu Türkiye maçlarında. Yağmur ve çamurda İsviçre evinde yenildi. Çek Cumhuriyeti’yle “berabere kalınırsa, uzatmasız penaltılara geçilir” gibi bir durumda son beş dakika kalecisiz, 3-2’lik skorla oynandı. Hırvatistan maçı zaten ayrı… Bu formayı seçmemizde biraz da bu anların etkisi vardır. Ama onlar olmasaydı da, koyardık. Çünkü gerçekten, bizce göğüs şeridi, Türkiye’nin asla vazgeçmemesi gereken bir forma tasarımı.

5. Fransa – Euro 1984

Fransa bu işte. Samimiyetle söylüyorum, Fransa forması dendiğinde başka bir şey gelmiyor aklıma benim. Zaten Fransa’nın forma üreticileri de yıllardır geri dönüyorlar bu tasarıma. Tricolore’u muhteşem bir şekilde tasarıma yedirmesi ilk alkışlanması gereken artısı. Bir kırmızı şeridin altındaki, üç ince beyaz çizgi de çok hoş bir detay. Her şeyi tamamlayan da, beyaz şort ve kırmızı konçlar. Liberte, Egalite, Fraternite resmen…

4. Portekiz – Euro 2000

Bu noktada biraz sübjektife kaymış olabiliriz. Portekiz’in Euro 2000’de giydiği bordo forma, yeşil şort ve bordo konç bana futbol tarihinin en başarılı renk kombinasyonuna sahip forma tasarımı gibi geliyor. Zaten bordo ve yeşil birbirlerine muazzam giden renkler. Tonları da bu formada kusursuz tutulmuş. Her şeyi tamamlayan şey de formanın sağından solundan çıkan altın detaylar. Gerçekten azın çok olduğu anlardan biri.

3. Belçika – Euro 1980

Belçika’nın forma tasarımı da, az önce bahsini ettiğimiz Portekiz gibi, sağlam bir renk uyumundan çok faydalanıyor. Altın – siyah – kırmızı, gerçekten de birbirlerine ekmekle peynir kadar muntazam giden renkler. Yalnız bunun Portekiz’in üstünde olmasının bir sebebi var; o da bu formanın resmen korku salıyor olması. Basit gözüküyor, ama acayiptir, Belçika bu renkleri bu kombinasyonla, bu kadar karizmatik bir şekilde kullanamadı yıllardır.

 

2. Hırvatistan – Euro 2008

Muhtemelen tartışmalı olacak bir karar, ama varsın olsun, tartışma da ekmeği suyudur geek’in; değil mi? Biz meramımızı şöyle anlatalım: Hırvatistan’ın damalı bayrağı, tasarımlara çok iyi yediriliyor yıllardır. 1998 Dünya Kupası formasına övgüleri, bir gün Dünya Kupası formaları listesi yaparsak yazarız. Ama bugün, burada, bu kullanımlarını övmek istiyoruz. Damalı dokuyu koltuk altına taşıyıp, onu lacivertle kombnlemek, şahane bir fikir. Bunu şort ve konçlarla bozmamış olmaları da, o şahane fikrin, şahane uygulanışı.

 

1. Almanya – Euro 1988

Hiç lafımı sakınmadan söyleyeyim, Euro turnuvaları tarihinin en iyi forma tasarımları açık ara Almanya’ya ait. Bu listeyi oluştururken “her ülkeden bir forma alalım, ayıp olmasın” diye bir karar oluşmamış olsa ortada, 1984 formasını da, 1996 formasını da, hakkı çok yenen 2000 tarihli yeşil formayı da alırdık. Ama madem tek bir şampiyon olabiliyor liste dünyalarında… O zaman arkasında durduğumuz birinci budur. Ya allasen, kimin aklına geldi o acayip geometrik dizayn? Gerçekten yani, bu kadar eşsiz bir şey yapabilecek bir insan, nasıl sanat galerisi açmadı da forma tasarladı? Hâlâ ve hâlâ, futbol tarihinin en orijinal formalarından biri bence. Otuz senedir değişmedi…