Marvel’ın Son 5 Yılda Karakter Çeşitliliğini Arttırmak Için Yaptığı İnanılmaz İsabetli 5 Hamle

Çizgi romanların bize ilham vermesi gerekir. Bize yeri geldiği zaman “kardeş sen hayırdır?!” atarını yapma gücünü, yeri geldiği zaman kendimizi düşünmeden tanımadığımız birine yardım etme isteği getirir. Kahramanlık da zaten bunu gerektirir. Ancak beyaz değilseniz çizgi romanlarda kendinizi bulmak her zaman kolay değildir. Bu yüzden Marvel kendimizi rahat hissedelim, bizler de kahraman olabilelim diye “çeşitlilik”ler yapmakta, ana akım kahraman tipini yıkmaktadır. Bunların birkaç örneğini sizle paylaşalım dedik.

Siyahi Kaptan Amerika

Yıl 2015. Amerika Birleşik Devletleri Başkanı siyah. Irkçılık Yok. Her şey güllük gülistanlık. Amerika’da halk adeta birer Pollyanna, değil mi? Mükemmel dünyada evet ama maalesef gerçek bunlardan çok uzak. Hala Amerikan toplumunda siyahilere karşı bir ırkçılık söz konusu, fakat özellikle son yıllarda çizgi roman dünyası, bence, siyahi karakterlere fazlaca cömert davrandı. İyisinden kötüsüne birçok önemli karakter, gerek temel, gerekse yan hikayelerde siyahi olarak çizildi. Ancak bunların içerisinde belki de en önemlisi olan zamanında Falcon şu anda Captain America olan Sam Wilson.

Evet, Captain America daha önce de siyahi olarak resmedildi (bkz: Isaiah Bradley). Fakat bu biraz mini seri tadında, beyhude bir çaba olarak kaldı. Steve Rogers hala babalar gibi oradaydı. Bu yüzden Steve babayı malulen emekli edip yerine Sam Wilson’ı geçirmek bize tam anlamıyla siyah Captain America’yı verdi. Hali hazırda siyahi bir başkan amerika varken kaptanın siyah olması ne kadar yaratıcıdır orası tartışılır tabi. Ancak Marvel Luke Cage’i, kendine ait çizgi roman serisi olan ilk siyahi karakteri de yarattığından içtenliğine sonuna kadar güveniyoruz.

Bayan Değil, Kadın Thor

Çizgi romanlarda ve sinemasal evrenlerde güçlü kadın karakterler konusunda pek zengin olmadığı aşikar. Bu konuda ama ile başlayan bir cümle kurmadan önce, hemen SNL’in Black Widow skecini ve Supergirl’ün ilk bölümünü izleyin.

Kadınların ne kadar süper olurlarsa olsun, sonunda erkekler tarafından kurtarılması gerektiği bir dünyada; popülerliğinin zirvesinde olan maço bir karakteri, başına Ms. Mrs. Miss. gibi kalıp almadan direk kadın olması bence çizgi roman tarihinde en feminist hareket. Female Thor, kimliği saklıyken bence efsane olan ama sonra Thor’un sevdiceği Jane Foster olduğu ortaya çıkınca gönüllere, ileride bir gün “buyur kocacığım, çekicin” derse ya korkusunu salan, fakat her halükarda kadınların erkekler kadar kahraman olabileceğinin kanıtlayan en başarılı çeşitlilik örneklerindendir.

Müslüman Din Kardeşi Ms Marvel

11 Eylül sonrasında Amerika’nın Müslümanlar’a bakış açısının nasıl değiştiğini hepimiz biliyoruz. Bu tutum geçtiğimiz 14 yılda pek değişmedi. Müslüman ve Müslümanlıkla eşleştirilen kültürlere karşı yoğun bir önyargı hala mevcut. Bu İslamofobik ortamda, Amerikan çizgi roman tarihinde ilk kez Müslüman bir karaktere kendi serisini vermek kelimenin tam anlamıyla cesur bir harekettir. Marvel’ı ayakta alkışlıyoruz.

Daha ilk günden bebeğimiz olan Ms. Marvel’ımız Kamala Khan, aslında bir anlamda mahallemizin kahramanıyla aynı sorunları yaşayan bir karakter. Aynı Peter Parker gibi kötü adamlarla savaşırken, bir yandan da ergen dramalarıyla uğraşmakta, arkadaşlarına yeri geldiğinde “snn n be slk” mesajları atmakta. Ancak seride din etkisi tamamen yok edilmiş değil. Kızımız, eline erkek eli değmesinden korkan bir anne ile doktor olmasını isteyen babasıyla ve aşırı dindar abisiyle uğraşmakta çoğu zaman. Ekim 2014’un en çok satılan basılı çizgi romanı olan Ms. Marvel, ana akım medyanın yarattığı dinsel ayrımcılığı ortadan kaldırmak için atılmış başarılı adımlardan bir tanesi. Kendisinin Secret Wars sonrası Avengers’ta olacağını da hatırlatalım.

Batı Yakası Hikayesinin Örümceği

Marvel’ın en sevilen karakterlerinden birini yarı siyah yarı latin yapın ve karşınıza Amerika’nın yeni göz bebeği çıksın: Miles Morales. Amerika’daki azınlıklar grupların içinde bile azınlık olmayı başarmış bir sub azınlıktan; kaba tabirle melez, düzgün tabirle “mixed race” olan Miles, büyük güçten gelen büyük sorumluluklarından bıktırmış Peter Parker sonrası ilaç gibi gelen bir karakter. Peter kadar komik ama biraz daha oturaklı; her eve lazım, ağır başlı bir oğlan. İlk çıktığı zamanlar cinsel kimlik sorunlarıyla yüzleşebileceği söylenen yeni Spidey hakkındaki bu dedikodu her ne kadar yanlış çıksa ve Miles’ımız Kate Bishop ile mutlu(!) bir ilişkiye başlasa da, çizgi roman tarihinin en popüler kahramanı olmasından mütevellit göze batmıyor. Tersine Marvel’ın sırtına bir kere daha vurmamızı sağlıyor.

Nerdesin Iceman Burdasın Iceman

Irkçılık hakkında çizgi romanlardaki ilk somut hareketlerden biridir X-Men. İlk yayınlandığı 1963’ten bu yana alttan alta insanlara “farklı” olanlardan korkulmaması gerektiğini, kötü insanlar olduğu gibi, kötü Mutantlar’ın da olabileceğini ancak bunun “tüm Mutantlar kötüdür” anlamına gelmeyeceğini açıklar. (Bu önermelerdeki Mutant kelimesi yerine istenilen azınlık veya alt kimlik yerleştirebilirsiniz.)

Ancak seri Bryan Singer imzalı X-Men filmleriyle biraz daha yön değiştirip eşcinsellik alt metni üzerine gitmiştir. Rouge’un mutant olduğunu anladığında evden kaçışı, Bobby’nin ailesinin Mutant olduğunu öğrendikten sonra verdiği “oğlum Mutant olmamayı denedin mi?” tepkisi ve X-Men: The Last Stand’deki oğlunun Mutant olmasından utanan babanın “tedavi” bulması en kör göze parmak örneklerdir. Çizgi roman tarihinde ilk gay karaktere sahip olan X-men (Northstar olur kendisi), güzel bir hamle daha yaparak All New X-Men’de yılların Iceman’i, yani sevgili Bobby Drake’imizi eşcinsel yapmıştır. Buradam farklılığın korkulacak bir şey olunmadığını dünyaya gösteren X-Menler’e selam olsun.

Not:

Gönül isterdi DC karakterlerini de yazalım ama DC cephesinde bu konuda yeteri kadar girişim olmadı. Muhafazakar yapısı gereği DC, karakterlerine pek fazla çeşitlilik katmaz. Hatta bir röportajlarında okuyucularının bunu istemediğini de açık açık belirttiler.

Açıkça konuşmak gerekirse çizgi romanda yer verdikleri “çeşitli” karakterler konusunda pek de başarılı değiller bana göre. Şimdiye kadar beyaz, siyahi, latin, orta doğulu, kadın ve eşcinsel olarak tasvir edilen Green Lantern ve yanına aldığı genç erkekler yüzünden kafamızda her zaman soru işaretleri yaratan Batmani saymazsaki DC’nin “çeşitlilik” anlamında öne çıkan tek ana karakteri eşcinsel Kate Kane/Batwoman. Hatta kendisinin yakında düğünü var. Bat-Smokinlerimizi hazırlayalım.