Artıları ve Eksileriyle Naçizane Bir E-KİTAP OKUYUCU Değerlendirmesi

Bu konuda uzun süredir bir şeyler kaleme almayı çok arzuluyordum, kısmet bugüneymiş. Bir iki cümle kendimce e-kitap okuyucularını anlatmak istedim; ama elbette yazı sonrası düşüncelerinizi duymak da isterim. E-kitap okuyuculardan kitap okumanın verdiği hissiyat herkeste aynı olmuyor zira. O halde gelin biraz bu teknolojik aletin dedikodusunu yapalım, kendimizce tartıp değerlendirelim.

E-Kitap Okuyucular Neden İyidir?

Bir e-kitap okuyucusu, modeli veya markası ne olursa olsun öncelikle büyük bir kolaylık sağlıyor. Teknolojinin işimize yarayan kısımlarını pozitif açılardan değerlendirmek her zaman iyi bir adım bana kalırsa. Zira toplu taşımada giderken bile okumayı alışkanlık haline getirebileceğimiz (ki yapanları büyük sevgi ve saygıyla izlediğimi de es geçmeyeyim) gibi bir gerçek varken, bazı fiziksel şartların bizi kısıtlaması oldukça can sıkardı bence. Misal; elinizde yüzlerce sayfa uzunluğunda bir roman var ve bırakın okumak, taşımak bile zorlu bir görev gibi. Toplu taşımada da yer bulmak her yiğidin harcı olmadığından, ayakta giderken o kadar ağır bir kitabı okumak da fazlasıyla zorlu bir durum haline dönüşüyor. Eh, bu durumda elinizde yüzlerce sayfayı küçük bir cihaza kolaylıkla sığdıran e-kitap okuyucular olsa misal, daha az dert çekersiniz bence.

Açıkçası bunun yararını ben fazlasıyla gördüm. Üniversiteden eve dönüş yaptığım uzun yolculuklarda özellikle, hınca hınç dolu sırt çantamda bir de benden ağır kitaplar taşımak tam anlamıyla bir işkenceydi. Hatta bilen bilir, İlyada gibi ciddi anlamda kalın ve ağır bir kitabı her hafta sonu başka şeylerle sırtınızda taşımak size çiçek gibi bir fıtığın habercisi dahi olabilir. Taşıma derdini de geçtim, otobüste okumaya çalışırken elimde de çok yukarı kaldıramadığımdan dolayı sürekli büktüğüm boynum da bir süre sonra bana isyan etmişti. Bir de bazı ışık kaynağı bulamadığınız ya da bunun tamamen yetersiz olduğu durumları eklemiyorum bile. O açıdan bir e-kitap okuyucuya sahip olmak beni fazla rahatlattı.

Ağırlık ve taşıma konusunda sağladığı avantajlar haricinde bir de en sevdiğim özelliği daha fazla kitabı aynı anda yanımda taşıyabilmem sanırım. E-kitap okuyucularının genel formatı olan “epub” türü dosyalar, bir müzik ya da video dosyasının kapladığı yerden çok daha az yer işgal etmekte. Birkaç kilobayt kadar cüzi bir boyutla sahip olacağınız kitapların bu formatı, bir gigabayt kadar az yeriniz olsa dahi çok fazla eseri aynı anda e-kitap okuyucunuzda barındırmanızda gerçekten büyük bir kurtarıcı. Özellikle benim gibi “Ne okusam? Yanıma ne alsam?” gibi kararsızlıkları çok yaşayan kişilerin hayatını kurtaracak bir durum bence bu. Zira bir tatile çıktığınızda bile yanınıza alacağınız kitapların sayısı sınırlı olacakken, e-kitap okuyucu sayesinde bu seçenek skalanızı çok daha fazla genişletme imkanınız olacaktır.

Tüm bunların haricinde okuduğunuz kitabı, gözünüzün arzuladığı gibi ayarlama imkanınız da var. Bazı kitapların karınca duası gibi yazdığı, bazılarının da büyük harflerle kağıt israfını hedeflediği şu font boyutları gerçekten illallah ettiriyor insanı. Bunu çok yaşadım, gözlüklü bir insan olarak da acısını az çekmedim. Tam bir kitabın görüntüsüne alışıyorum, hoop diğerine geçtiğimde inanılmaz odak problemi yaşamaya başlıyorum. Hepsi dert, sıkıntı. Ha gerçi e-kitap okuycularının sağladığı ekran olayı çok da yararlı olmayabilir ama en azından bu büyük-küçük ya da aydınlık karanlık olayına bir açıdan çözüm getirebiliyor. Üstelik doğru marka ve modeli seçerseniz, bir kitap sayfası hissiyatı verenler de var. Kendinizin ayarlama yapabildiği bir elektronik kitap, hem de daha hafif. Birçok açıdan cazip gibi, ne dersiniz?

E son olarak bir de epub formatında satın alacağınız kitaplar son derece cüzdan dostu oluyor. Yaklaşık 25-30 TL civarında satılan türden kitapların e-kitap formatına maksimum 10-15 TL ödemeniz bir bakıma ekonomik açıdan size yardımcı oluyor. Ha, ayrıyetten sahaflardan bulamadığınız, el yakan ya da bir şekilde baskısı bitmiş olan eserlerin de kolaylıkla e-kitap formatına ulaşıp satın almanız mümkün oluyor çoğu açıdan. Bir öğrenci olarak bunun faydasını çok gördüğümü söyleyebilirim, güvenin.

E-Kitap Okuyucular Neden Kötüdür?

Gelelim fasulyenin faydalarına. Sağladığı birçok güzel avantaj haricinde, bir hayli de dezavantajı var ne yazık ki bu cihazların. Öncelikle çok pahalılar. Bir cihaza yatırım yaptıktan sonra normal kitaplara oranla ödediğiniz para elbette ki azalıyor, üstelik bir de yer tasarrufu falan ediyorsunuz ama yine de bir anda o kadar parayı ödeyebilmek bir hayli zor günümüz vatandaşı için.

Muhtemelen “Aynı işlevi tabletler de yapıyor.” diyeceksiniz, ki çok da haksız sayılmazsınız. Şimdiki e-kitap okuyucular biraz daha tabletimsi olduğundan oldukça güzel özelliklere sahip tamam ama, epub formatı olmadan da birkaç farklı uygulama indirerek (kitaplar açısından en memnun kaldığım Google Play Books oldu, öneririm) farklı yöntemlerle kitap okuyanlar da varmış. Pdf olarak cihazınızda taşıdığınız kitap, sadece tablet değil akıllı telefonlarda da bir şekilde kullanılabiliyor. E-kitap okuyucularının en büyük dezavantajlarından biri de bu işte: Tablet/akıllı telefon gibi işletim sistemine sahip olup, onların gerçekleştirdiği her işlevi yapamıyor ne yazık ki. Fakat gel gelelim, günümüzde bir tabletin ve akıllı telefonun da fazlasıyla pahalı olduğu gerçeği varken ve insanların telefon biraz daha zaruri olmasına rağmen tableti lüks olarak görmesiyle ben de çok taraftarı değilim tabletin. Akıllı telefonların da hafıza kartı takmadığınız takdirde zaten halihazırdaki sistem uygulamalarıyla az olan depo kapasitesini bir hayli doldurması da çok iç açıcı değil maalesef. Kitap üzerinde aldığınız notlar ve işaretlediğiniz kısımları silip yenilerine yer açma girişiminizle kaybedeceğiniz düşüncesi de kulağa hoş gelmiyor. Bilemedim, bu ekonomik tutarsızlığın yarattığı karmaşayı siz nasıl çözerdiniz?

En büyük dezavantajının ekonomik açıdan sıkıntısını da bir kenara bırakırsak, sanırsam şarj problemi de oldukça önemli. Çabuk bitmesi elbette sıkıntı, e bir de priz ve elektrik araması daha ayrı bir sıkıntı. Gerçi bütün gün dahi açık dursa çok uzun saatler dayanabiliyor çoğu e-kitap okuyucu modelleri. Devamlı işlem yapsam sekiz saate yakın bir sürede biteceğini tahmin ettiğim e-kitap okuyucum, gece açık unutmama rağmen sabaha hala yarım ya da çeyrek şarjla kullanılabilir halde oluyor. Ha tabii benim kullandığım Nook Color modeli biraz daha eski sayılır şu günümüz modellerine göre. Şimdikilerinde aşılmıştır bu sorun diye düşünüyorum. Yani, umuyorum en azından. Yeni modellerden birine sahip olan varsa ve yorumlarda üç beş detayını çıtlatmak isterse hiç hayır demem mesela.

Hadi tüm bu teknik açıdan kötü oluşunu geçtim, çok daha nostaljik ve hissiyat öldüren meselesine geleyim: Gerçek kitap okuma zevkini tamamen bitiriyor. Bir kitabı elinizde tutup koklamak ve onun her bir sayfasını hissedebilmek çok özel bir duyguymuş aslında, e-kitap okuyucusuyla kitap okumak bana bu duygularımı hatırlattı. Tek parmak hareketiyle atladığınız sayfanın size kattığı hiçbir duygusallık yok ne yazık ki. Kitabı yarıladığınızda veya çok hızlı okuyup bir günde bitirdiğinizde hissettiğiniz o gurur verici neşe de yok. Kitap ayraçlarına özel ilgisi olan biri olarak üzülerek ekliyorum ki, ayraç da kullanamıyorsunuz. Tüm bu insani hissiyatların vukusunu sonlandırıyor, bu nedenle biraz üzücü bir teknolojik kolaylık kendisi.

Yazdıkça avantajları da dezavantajları da artıyor bu e-kitap okuyucularının. Sağladığı faydalar yanında olumsuzlukları biraz can sıksa da, birkaç yıldır kullanıcısı olarak zararından çok yararını gördüm her şeyine rağmen. Özellikle epuba sahip olmanın daha ucuza denk gelmesinin yanında fiziksel anlamda bir kitabı kavramanın verdiği o tuhaf ikileme rağmen, çoğu öğrenci arkadaşıma önerdiğim bir yöntem oldu. Ama ben en çok sizin düşüncelerinizi merak ediyorum. Kullandığınız model ve markaları, deneyimlerinizi, yaşadığınız olumlu ve olumsuz şeyleri anlatırsanız yorumlarda herkes için faydalı bir etkileşim olur diye düşünüyorum, ne dersiniz? Bütün e-kitap kullanıcılarını bulabildikleri mecralardan dertlerini, mutluluklarını anlatmalarını istiyorum. Hadi bakalım, yorumlarınıza kuvvet!